Bạn đọc Trần Thị Minh Tâm phản ánh: nhà thuốc bệnh viện Nhi Đồng 2 bán giá cao hơn bên ngoài 30%.

Bức xúc, mất niềm tin…

 Bạn Minh Tâm cho biết: "Bệnh viện Nhi Đồng 2 có quầy thuốc ngay cửa ra vào, rất tiện cho việc mua thuốc. Riêng tôi, việc mua thuốc tại quầy của bệnh viện còn có thêm một lý do nữa là thuốc mới, không sợ mua phải giá trên trời… Theo toa bác sĩ, tôi đã mua 3 ngày thuốc cho cháu, hóa đơn tại quầy nhà thuốc Nhi Đồng 2 là 92.300đ. Bác sĩ có dặn nếu thấy bé đỡ bệnh thì mua thêm 3 ngày nữa. Ba ngày sau, do không tiện đường nên tôi đã mua tại quầy thuốc gần nhà thì chỉ có 70.000đ. Lúc thanh toán tiền, tôi tưởng người bán đưa nhầm. Kiểm tra đúng thuốc ghi trong toa, tôi lại sợ thuốc hết hạn dùng (date) nhưng xem kỹ thì hạn còn rất dài. Tôi thật sự bức xúc khi phát hiện mình phải mua đắt". Văn bản của bệnh viện Nhi đồng 2 trả lời SGTT về phản ánh của bạn Minh Tâm nêu rõ: "Nhà thuốc bệnh viện Nhi đồng 2 đã thực hiện đúng quy định số 3016/199/QĐ-BYT của Bộ Y tế, đã tính tỷ lệ lãi giá bán lẻ thấp thấp hơn 20% so với giá mua, ngoài ra bệnh viện còn phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp". 

Nhưng kiểm tra đối chứng giá, chúng tôi thấy các loại thuốc chị Tâm mua chênh lệch từ 24 - 32%, như thuốc L. bio từ 1.000đ lên 1.300đ (tăng 24%), Celestamin từ 1.500đ lên 2.000đ ( tăng 25%), Augmentin từ 11.000đ lên 14.500đ (tăng 32%).

Bác sĩ Phan Văn Nghiệm (Sở Y tế TP.HCM) cho biết: "Giá thuốc bệnh viện cao hơn bên ngoài là có. Nhà thuốc trong bệnh viện mua hàng có hóa đơn, chứng từ đúng quy định. Nhưng cao hơn 30% thì bất hợp lý!".

Việc giá thuốc ở nhà thuốc bệnh viện cao hơn được giải thích rằng do các nhà thuốc bên ngoài mua hàng không hóa đơn, hàng trôi nổi hoặc chủ động bán hạ giá khi cần. Nhưng chúng tôi đã khảo sát một số nhà thuốc tại Bình Thạnh, quận 10, quận 1… để rồi nhận thấy một sự thật: giá của các nơi này đều thấp hơn giá của nhà thuốc trong bệnh viện! Chị Thanh Hằng, chủ một nhà thuốc tại Q.10 cho biết: "Chúng tôi cũng mua hàng công ty".

Con đường sinh… lợi của thuốc bệnh viện

Khảo sát tại một số bệnh viện, việc quản lý thuốc trong bệnh viện thường được phân bổ như sau: Khoa dược bệnh viện cung cấp thuốc cho bệnh nhân nội trú qua toa của bác sĩ. Nguồn thuốc tại đây mua từ công ty dược hoặc từ chợ sỉ và có hóa đơn đỏ, có giám sát của kế toán bệnh viện và hội đồng thuốc bệnh viện. Tuy nhiên, ngay tại khâu được quản lý tưởng là chặt chẽ này cũng nảy sinh vấn đề. Đại diện một công ty dược nước ngoài cho biết: "Một bệnh viện tại TP.HCM vừa thay trưởng khoa, thì vị này đã mời chúng tôi đến để hỏi về hoa hồng cho bà ta với mức đề nghị là 3%. Còn tại một viện chuyên khoa ngoài Hà Nội thì mức đề nghị là 5%. Đây là điều mà những công ty  rất "dị ứng" vì không biết lấy đâu ra để chi, mà không chi thì khỏi vào bệnh viện. Chẳng hạn như  thuốc Nifepidin 20mg có rất nhiều loại. Hàng của Đức nếu không chi thì cho hàng của Hungary vào, thế thôi!". Việc này được các công ty dược gọi là "cống nạp" và đã trở thành chuyện thường ngày ở bệnh viện. Còn tại thị trường chợ sỉ, khi mua hàng luôn được chiết khấu và đây đã trở thành "lệ làng"!

Đại lý thuốc bệnh viện chịu sự quản lý của Khoa dược hoặc đấu thầu. Có điều nhà thuốc thuộc khoa dược hay đấu thầu đều không tự định giá mà phải báo lên Khoa dược. Như vậy giá thuốc bệnh viện ra hóa đơn là giá thuốc đã được định giá và chấp thuận cho bán.  Khoa dược hiện nay đang "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Đó là chuyện kê toa bằng tên biệt dược chứ không phải là tên thương mại. Do vậy, họ có thể đổi thuốc theo ý công ty "đối tác" là chuyện trong tầm tay! Trình dược viên có cần bác sĩ nữa hay không? Câu trả lời tất nhiên là không.

Chuyện còn bức xúc hơn khi một bác sĩ công tác tại một bệnh viện  ngoại khoa cho biết: "Không thường xuyên lắm nhưng thỉnh thoảng có thông báo có một loại thuốc nào đó tồn kho còn nhiều mà gần cận date, yêu cầu bác sĩ lưu ý kê toa". Việc quản lý thuốc chưa tốt do nhập hàng nhiều, đến khi phát hiện hàng không "hút" thì gần hết date. Hiện nay, để tránh tình trạng này, các bệnh viện tư và một số bệnh viện công đã dùng máy tính để theo dõi, thuốc gần date sẽ hiển thị theo thời gian định sẵn.

Ngoài nguyên nhân nêu trên thì đằng sau thông báo này còn nhiều câu hỏi bỏ ngỏ như: để thanh toán hàng giùm công ty dược nào đó  (thuốc gần cận date thông thường các công ty dược phải hủy hoặc cho hàng mẫu, từ thiện…) hoặc đã lỡ ký hợp đồng…

Và những con số làm nghèo bệnh nhân

So sánh giá thuốc nhập vào Việt Nam và giá thuốc bán tại nhà thuốc bệnh viện 115 từ các đợt thanh tra vừa qua, theo những tài liệu mà chúng tôi có trong tay cho thấy tỷ lệ chênh lệch khá cao: Bicef (Hàn Quốc) nhập khẩu giá 1.100đ/viên, giá vào bệnh viện 3.714đ/viên, bán cho bệnh nhân 4.300đ/viên! Thuốc Milan (Ấn Độ) giá nhập khẩu 981đ/v, giá vào bệnh viện 5.500 đ/v, bán cho bệnh nhân 6.000 đ/v. Tương tự, Kobes (Hàn Quốc), Zolid (Ấn Độ), Argi B (Hàn Quốc)… đều có tỷ lệ chênh lệch giá từ 300% đến 600%.

Điều cần lưu ý là phát biểu của DS Trần Việt Trung (Sở Y tế TP.HCM): "Khi đi kiểm tra, hầu như không bệnh viện nào vi phạm. Thông tư 3016 của Bộ Y tế cho phép lãi của bệnh viện từ 5 - 20%  (giá thuốc đắt tiền là 5%, giá thuốc rẻ là 20%)". Khoảng cách này nhằm giúp bệnh viện hoạt động và giúp bệnh nhân có lợi khi mua thuốc bệnh viện. Thế nhưng, thực tế lại quên mất quy định đầu vào và như vậy mặc dù không bệnh viện nào vi phạm nhưng giá thuốc vẫn cao hơn bên ngoài.

Theo chúng tôi, dù quy định lãi không vượt quá 20%  được coi là lợi nhuận hợp lý của ngành nhưng tại TP.HCM thì cần xem lại. Mỗi ngày một bệnh viện ở thành phố có từ 1.000 - 3.000 bệnh nhân đến khám ngoại trú và từ vài trăm đến cả ngàn trường hợp nội trú. Với số bệnh nhân này, bệnh viện không thể coi là nơi bán lẻ được vì doanh thu đại lý thuốc cao hơn nhiều so với một quầy tại chợ sỉ.

Nên chăng nhà thuốc bệnh viện có lượng bệnh nhân đông nên tính lãi theo thặng số bán buôn chứ không nên theo thặng số bán lẻ. Có như vậy, người mua thuốc tại bệnh viện mới tìm lại được niềm tin đã mất!